तपः नाम किम् ?

अत्र स्वामिनः सूतसंहिता इति ग्रन्थतः तपः इति शब्दस्य अर्थम् उदाहृतवन्तः। सूतसंहिता स्कन्दपुराणे अन्तर्भवति इति ज्ञायते।

कोऽहं मुक्तिः कथं केन संसारं प्रतिपन्नवान्। इत्यालोचनमर्थज्ञास्तपः संशन्ति पण्डिताः॥ (सूतसंहितायाम् परमेश्वरेण उक्तम्)

श्लोकस्य पदच्छेदः - कः अहं मुक्तिः कथं केन संसारं प्रतिपन्नवान्। इति आलोचनम् अर्थज्ञाः तपः संशन्ति पण्डिताः।

श्लोकस्य अन्वयः - अहं कः, मुक्तिः कथं, केन संसारं प्रतिपन्नवान् इति आलोचनम् अर्थज्ञाः पण्डिताः तपः संशन्ति।

अस्मिन् श्लोके तपः इत्यस्य अर्थः उक्तः। तपः नाम आलोचनम्। कस्य आलोचनम् ?

• अहं कः ?

• मुक्तिः कथं भवति ?

• केन (कस्मात्) संसारं प्रतिपन्नवान् ?

इत्येतेषां प्रश्नानां विचारः एव तपः उच्यते।

इमम् अंशं स्वामिनः सत्यसायिवाहिनी इत्यस्मिन् ग्रन्थे प्रतिपादितवन्तः। तं भागम् अत्र अधः स्थापयामि।

సత్యసాయి వాహిని, 14. నేనెవరు?

"కోహం ? ముక్తిః కథం? కేన సంసార ప్రతిపన్నవాన్? ఇత్యాలోచనమర్థజ్ఞస్తపశ్శంతి పండితాః"

నేనెవరు? ఈ కర్తృత్వ మేమిటి? ఈ భోక్తృత్వ మెందులకు? జనన మరణాదులెందులకు కలుగుచున్నవి? నాకీ సంసారమెట్లు ప్రాప్తించినది? ఇందుండి ముక్తి కలదా ?

ఇత్యాది విషయ విచారణయే మహాతపస్సని ఋషులు చెప్పెడివారు. ఇత్యాది విచారణ ప్రయత్నమను తపస్సు జీవునియొక్క వివేక ఫలితము. ఇది మొట్టమొదటి మెట్టు.

Source: Sri Sathya Sai Vahini, Chapter 14, నే నెవరు ?